-
2021-10-29 20:37:50+00:00
Бошқалар билан билим ва маълумотни бўлишиш йўлида бирлаша олиш жуда муҳим. "Биз" каби асарлар таржимаси ва китоб шаклига келишига каттами ёки кичик ҳисса қўшадиганлар -- яхши инсонсизлар.
Яқинда бир фильм кўрган эдим тарих ҳақида. У ерда шундай фикр айтилди:
"Биз ўламиз.
Биз ўламиз ва ерга сингиб кетамиз.
Биздан ҳеч нарса қолмайди.
Лекин, мен бу фикрга унча қўшилмайман.
Инсоннинг ғор деворларига босилган илк қўл изларидан бошлаб… биз қандайдир давомийликнинг бир қисмимиз.
Демак, биз — ўлмаймиз."
-
2021-10-29 00:42:45+00:00
Антиутопиянинг боши
Юз йил аввал инсоният тарихидаги илк жаҳон урушидан кейин дунё назорат ёки эркинликни шиор қилган икки лагерга ажрала бошлади. Урушдан, йўқчилик, очликдан чарчаган авом учун шахссизлаштириш, умумийлаштириш ва назорат жозибадорлиги фашизм, социализм ва нацизм каби мафкураларни кун тартибига келтирмаслиги мумкин эмасди. Айни шу давр воқеликлари ва кўргуликлари сабаб Евгений Замятин кейинчалик қолган антиутопия жанридаги романлар учун хамиртуруш бўлган "Биз" романини дунёга келтирди.
Одатда авло антиутопия ва антиваҳийлар шуниси билан қўрқинчилики, улар юз беради. Юз берганда ҳам узоқ келажакда эмас, бизнинг кунларимизда, кундалик ҳаётимизда, бугун ва эртага унга гувоҳ бўламиз. Закий ўқувчи Романни ўқий туриб ундаги қатор ҳодисалар кейин муаллифнинг ҳаётига ҳам кўчганини, балки бизнинг ҳаётимизда ҳам аксланиши мумкинлигини сезмаслиги мумкин эмас.
Ўйлайманки, "1984", "Молхона", "Ажиб янги дунё" каби антиутопияларни ўзиникидек қабул қилган ўзбек ўқувчисига "Биз" ҳам маъқул келади.
Роман ўзбек ойдинлари учун нотаниш бўлмаган жонкуярлар - Мадина Мусаева ва Муштарий Мамадалиева томонидан таржима қилинган.
-
2021-10-28 04:35:48+00:00
Ëзувчи Дмитрий Глуховский яқинда шов-шувли нутқида Оруэлл ва Жанни Родариларни эслади. У Родарининг “Чиполлино” сини “Айнан биз ҳақимизда: меваларнинг оккупацион режими ва сабзавотлар халқи ўртасидаги қаршилик” дея тасвирлади. “Жельсомино ёлғончилар мамлакати” ҳақида ҳам тўхталди; асарда аввал қароқчи бўлганлар ҳаммани ёлғон гапиришга мажбурлашади: нон сиёҳ деб аталади, мушуклар вовуллайди, тўғри сўз учун жазолашади.
Глуховский: “Биз шундай даврга қадам қўймоқдамизки, унда онамиз бизга болалигимизда ўргатган тўғри амалларнинг ўзидаёқ фуқаролик жасорати етарли… Яъни, алдамаслик ва қўрқмаслик. Ва, бошқаларни тепкилашганда қўшилиб мазах қилмаслик. Иккиюзламачи бўлмаслик. Ҳа, шуларнинг ўзи — фуқаролик жасорати. Мен сизларни шунга чорлайман: ёшлигингизда нималарни уқтиришганини эсланг. Ҳаттоки ҳозир онангиз тинчгина ўзингни кўрсатмай юр десада, ёшлигингизда у сизга бошқа нарсани таъкидлаган.”
Аудиода “Жельсомино ёлғончилар мамлакати” дан парча. Давоми қизиқ бўлса, YouTube да ⬇ шарҳ қолдиринг.
👉 @madnifique 👈
-
2021-10-22 15:53:20+00:00
⚡Яхши ният билан бошланган лойиҳалар ўзи юришиб кетишига яна бир марта гувоҳ бўлдим: лойиҳамиз, “Биз” антиутопик асарининг ўзбек тилига таржимаси китоб шаклида дунё юзини кўрди. Антиутопия жанри ривожи инженер ва ёзувчи Евгений Замятин 1921-йилда ўз замонаси учун ўта прогрессив бўлган айнан шу романни ёзишидан бошланган.
-
2021-10-21 17:49:58+00:00
«Ёшлик» журналининг 1989-йилги сонларидан бирида Михаил Булгаковнинг «Итюрак» асари ўзбек тилида Ҳожиакбар Шайхов ва Гулчеҳра Нишоновалар таржимасида чоп этилган экан. Қисса сўнгидаги редакция изоҳи эътиборимни тортди: “Михаил Булгаковнинг “Итюрак” қиссасини она тилимизга ўгирган ёзувчи Ҳожиакбар Шайхов ва Гулчеҳра Нишонова билдирган майлга асосан асарга тўланажак қаламҳақи тўлиғича Навоий райони марказидаги кар ва гунг болалар 25-махсус мактаб-интернати ҳисобига ўтказилади”.
32 йил аввал ёзилган ушбу изоҳ мени илҳомлантирди, дуо қилиб қўйдим. Барчамизга кўп йиллар ўтса ҳам келажак авлодларни мана шундай илҳомлантириш насиб этсин. Бекорчи ва қуруқ шов-шув яратувчи гаплар эмас, аниқ амалларни кўзлаб яшайдиган даражада онгли бўлайлик.
👉 @madnifique 👈